U XƠ CƠ ỨC ĐÒN CHỦM

Điều trị Vẹo cổ U xơ cơ ức đòn chủm

I/Vẹo cổ bẩm sinh do cơ ức đòn chũm bị co rút :

Vẹo cổ bẩm sinh do cơ ức đòn chũm bị co rút là bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh. Trên lâm sàng ta có thể quan sát thấy trẻ nghiêng đầu về một bên và có thể sờ thấy trên cơ ức đòn chũm có một khối u cơ rắn chắc, khác với phản ứng hạch trong các chứng viêm nhiễm.

II/Nguyên nhân:

Nguyên nhân chủ yếu của chứng này có thể do tư thế xấu của thai nhi trong tử cung; người mẹ khi mang thai thiếu vận động dẫn đến nuôi dưỡng cơ ức đòn chũm bị hạn chế; hoặc trong khi sinh nở cơ ức đòn chũm bị chấn thương, mạch máu trong cơ bị xuất huyết, từ cục máu đông bị xơ hoá kích thích nhóm cơ này co rút.

III/Chẩn đoán:

Trẻ sau khi sinh trên cơ ức đòn chũm thấy có một khối u rắn chắc (khối u có thể tự biến mất sau độ 3- 4 tháng), cơ co rút nổi lên như một sợi dây cứng kéo lệch đầu về một bên và mặt nghiêng về phía đối diện, lâu dài có thể bị vẹo, hạn chế vận động cột sống, biến dạng xương sọ mặt nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách.

IV/Phương pháp và các bước điều trị:

Nếu được phát hiện và điều trị sớm bệnh có thể khỏi hoàn toàn, càng để muộn sẽ dễ dàng gây nhiều biến chứng và khó khăn cho việc điều trị, thậm trí gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và sức khỏe.

- Điều trị bảo tồn (phi phẫu thuật): Thích hợp với trẻ dưới một tuổi, sau sinh được 2 tuần tuổi nên tiến hành trị liệu, có thể chườm nóng cục bộ, xoa bóp, nắn chỉnh và cố định đầu (Khi trẻ ngủ có thể dùng bao cát để cố định đầu) mục đích làm dãn, mềm cơ bị co cứng, phục hồi chức năng của cột sống cổ.

- Điều trị bằng phẫu thuật: Thường áp dụng đối với trẻ trên một tuổi, sau khi đã được điều trị bảo tồn tích cực, đúng phương pháp trên 6 tháng mà không có kết quả. Thường phẫu thuật cắt cả 2 đầu dưới của cơ ức đòn chũm, sau đó cố định thạch cao 3-4 tuần và lại tiếp tục phục hồi chức năng bằng vật lý trị liệu.

1/ Mục đích: V/Vật lý trị liệu –Phục hồi chức năng :

- Ngăn ngừa co rút cơ ức đòn chũm.

- Lây lại tầm vận động bình thường của cột sống cổ.

- Sửa tư thế tốt, ngăn ngừa các biến dạng thứ cấp xảy ra ở sọ mặt và cột sống cổ.

2/ Kỹ thuật:

- Xoa bóp: nhẹ nhàng trên cơ ức đòn chúm và cơ thang trên.

- Kéo giãn thụ động cơ ức đòn chũm: thực hiện 3 lần mỗi ngày. Sau khi xoa bóp, KTV kéo giãn bằng tay nhẹ nhàng, từ từ, bằng cách đẩy xoay đầu đưa trẻ về phía đối diện, dừng lại khi đứa trẻ kháng cự.

- Kéo giãn chủ động: dùng đồ chơi có nhiều màu sắc để kích thích đứa trẻ xoay đầu chủ động trong tư thế nằm sấp, nằm ngửa để dạt đến tư thế đối xứng.

- Chỉnh tư thế: đặt đứa trẻ nằm giứa chêm 2 túi cát 2 bên đầu. Khi nằm nghiêng về bân có khối u, kê gối nhỏ ở đầu cả hai bên.

- Điều trị tại nhà: KTV vừa làm vừa hướng dẫn cho người thân, sau vài tuần có thể người thân sẽ tiến hành kéo giãn cho trẻ tại nhà.

- Điều trị sau PT: áp dụng 36 giờ sau khi mổ, tiến hành tập chủ động có trợ giúp để lấy lại tầm vận động trong tư thế nằm sâp, nằm ngửa.

Chú ý:

Trong sinh hoạt thường ngày, khi bế ãm, khi cho bú cố gắng để đầu, cổ của trẻ ngược với tư thế bị vẹo. Khi cho trẻ chơi lợi dụng ánh sáng, tiếng động của đồ chơi để kích thích trẻ chủ động xoay cổ giống như được thầy thuốc nắn chỉnh. (Vận động chủ động, kéo dãn chủ động tốt hơn ỉ lại vào vận động thụ động của thầy thuốc). Người chăm sóc trẻ nên nên phối hợp với thầy thuốc và thường xuyên làm các động tác trên. (mỗi ngày nhiều lần, kiên trì trong nhiều tháng).